in

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi?

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi? 13


Günümüzde etkilerini iyice hissetmeye başladığımız iklim değişikliği, insanların sonunu getirebilir mi? İyi ve kötü haberlerimiz var.

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi? 14
Günümüzde küresel ısınmanın sonuçlarından biri olarak şiddetli orman yangınları gerçekleşiyor.

İklim değişikliğinin etkileri, yükselen sıcaklıklar, güçlü kasırgalar, yoğunlaşan seller ve daha uzun süren şiddetli orman yangınları ile kendini gösteriyor. Bilim insanları, iklim değişikliğini görmezden gelmenin insanlık için ‘tarifsiz acılara’ yol açacağı konusunda uyarıyor. Ancak işler bu kadar kötüleşecekse, iklim değişikliği insanların neslinin tükenmesine neden olabilir mi?

Bilim insanları, iklim değişikliği kontrol altında tutulmazsa bir dizi yıkıcı senaryo öngörüyor. Ancak sadece doğrudan etkileri göz önüne alırsak, iyi haberler var. İklim değişikliğinin yok olmamıza neden olması pek olası değil.

(İnsanların Yok Oluşa Sürüklediği İlk Tür Hangisiydi?)

Penn State’de seçkin bir atmosfer bilimi profesörü ve ‘’Yeni İklim Savaşı: Gezegenimizi Geri Almak İçin Mücadele’’ kitabının yazarı Michael Mann, ‘’İnsanların neslinin tükenmesine neden olacak iklim değişikliği senaryolarına dair hiçbir kanıt yok.’’ diyor. 

Ancak araştırma bulgularına göre iklim değişikliğinin, toplumsal bir çöküşü tetikleme ve küresel çatışmaya zemin hazırlama potansiyeline sahip gıda ve su kıtlığına yol açarak, yüz milyonlarca insanın hayatını tehdit etmeye devam etmesi olasılıklar arasında. 

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi? 15
Sera gazları, küresel ısınmayı hızlandıran faktörlerden biri.

Üstesinden gelmek için çok mu sıcak?

İnsanlar, fosil yakıtlar ve diğer faaliyetler yoluyla atmosferdeki karbondioksit ve metan gibi sera gazlarının miktarını artırıyor. Bu gazlar Güneş’ten gelen ısıyı tutuyor, küresel sıcaklıkların yükselmesine ve iklimin normalden çok daha hızlı değişmesine neden olarak insanlığı tehlikeli bir yola sokuyor. 

Cambridge Üniversitesi’ndeki Varoluşsal Risk Araştırmaları Merkezi’nde araştırma görevlisi olan Luke Kemp’e göre, iklim değişikliği etkilerinin doğrudan insan neslinin tükenmesine neden olabilmesinin muhtemelen tek yolu, kontrolden çıkmış bir sera etkisidir. Bu etki, bir gezegen durdurulamaz pozitif bir ısınma döngüsüne yakalandığında ve gezegenin okyanusları buharlaşana, artık yaşamı sürdüremez hale gelene kadar daha fazla ısı emdiğinde ortaya çıkar. 

Neyse ki, kontrolden çıkmış bir sera etkisi Dünya üzerinde makul bir iklim değişikliği senaryosu değil. NASA’nın Jet Propulsion Laboratuvarı’nda araştırma bilimcisi olan Brian Kahn’a göre; Etkinin gerçekleşmesi için, bir gezegenin milyonda birkaç bin parça karbondioksit seviyelerine veya büyük bir metan salınımına ihtiyacı var. Şu anda bunun olduğuna dair bir kanıt yok. 

Venüs kontrolden çıkmış sera etkisine sahip. Ancak Güneş’e çok daha yakın ve Dünya’dakinden daha fazla ısıyı hapseden çok daha kalın, karbondioksit açısından zengin bir atmosfere sahip. Mann, iklim kıyametçileri genellikle bu tür iddialarda bulunsa da, bilimin kaçak ısınma senaryoları fikrini desteklemediğini söylüyor: ‘’İklim tehdidini abartmak için hiçbir neden yok. Gerçek, yeterince kötü ve acil bir eylemde bulunmak için yeterli bir sebep.’’ 

Mann’a göre 5,4 Fahrenheit (3 santigrat derece) veya daha fazla bir küresel sıcaklık artışı, toplumsal altyapımızın çökmesine ve büyük huzursuzluk ve çatışmaya yol açabilir. Bu da bazı Hollywood distopik filmlerine benzeyen bir geleceğe yol açabilir. 

İklim değişikliğinin toplumsal çöküşü tetikleyebilmesinin bir yolu, gıda güvensizliği yaratması. Gezegeni ısıtmanın, su açığını artırmak ve böylece gıda hasatını azaltmak da dahil olmak üzere gıda üretimi üzerinde bir dizi olumsuz etkisi var. Climatic dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, gıda üretimi sorunları insan ölümlerini artırabilir ve diğer faktörlerin yanı sıra ekonomik kayıplara ve sosyo-politik istikrarsızlıklara neden olabilir. Bu da tesislerimizin çökmesini tetikleyebilir ve toplumsal çöküş riskini artırabilir. 

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi? 16
Günümüzde buzullar hızla erimeye devam ediyor.

Geçmiş yok oluşlar ve çöküşler

Kemp, önceki uygarlıkların çöküşünü ve iklim değişikliği riskini inceliyor. Yok olmalar ve felaketler neredeyse her zaman birden fazla faktörü içerir ama insanların soyu tükenirse, iklim değişikliğinin büyük olasılıkla ana neden olacağını düşünüyor. ‘’Eğer söylemem gerekirse, geleceğe doğru giden insan neslinin tükenme potansiyeline en büyük katkının ne olduğunu düşünüyorum, iklim değişikliği.’’ 

Kemp’e göre, Dünya tarihindeki tüm büyük kitlesel yok oluş olayları bir tür iklim değişikliğini içeriyor. Bu olaylar arasında, yaklaşık 440 milyon yıl önce türlerin yüzde 85’ini yok eden Ordovisyen-Silüriyen yok oluşu sırasında soğuma; yaklaşık 200 milyon yıl önce türlerin yüzde 80’ini öldüren Triyas-Jurassic yok oluşu sırasında ısınma yer alıyor. Daha yakın zamanlarda, iklim değişikliği erken insan akrabalarının kaderini etkiledi. 

Homo sapiens’in soyu tükenmemiş olsa da Kemp, ‘’Neandertaller gibi soyu tükenen diğer hominin türlerine dair bir geçmişe sahibiz. Ve bu vakaların her birinde yine iklim değişikliğinin bir tür rol oynadığı görülüyor.’’ 

Bilim insanları, Neandertallerin yaklaşık 40.000 yıl önce neden yok olduklarını bilmiyorlar. Ancak iklim dalgalanmaları nüfuslarını daha küçük, parçalanmış gruplara ayırmış gibi görünüyor. Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’ne göre, sıcaklıktaki ciddi değişiklikler gıda için bağlı oldukları bitki ve hayvanları etkiledi. İklim değişikliğinin neden olduğu gıda kaybı, Neandertal doğurganlık oranlarında küçük bir düşüşe yol açmış ve neslinin tükenmesine katkıda bulunmuş olabilir. 

İklim değişikliği, geçmiş insan uygarlıklarının çöküşünde de rol oynamıştı. Örneğin 300 yıllık bir kuraklık, yaklaşık 3200 yıl önce antik Yunanistan’ın çöküşüne katkıda bulundu. Ancak Neandertallerin yok olması ve uygarlıklarin çökmesi, insan neslinin tükenmesi anlamına gelmiyor. Sonuçta, insanlar geçmişte iklim dalgalanmalarından kurtuldu ve sayısız medeniyetin yükselişine ve düşüşüne rağmen şu anda tüm dünyada yaşıyor. 

Homo sapiens son derece uyarlanabilir oldukları ve sıcak, soğuk, kuru veya nemli pek çok ayrımlı iklimle baş edebildiklerini kanıtladı. Smithsonian’ın Ulusal Doğa Tarihi Müzesi’ne göre, değişen dünyada hayatta kalmamıza yardımcı olmak için birçok ayrımlı bitki ve hayvandan kaynakları kullanabilir. Bu kaynakları birlikte paylaşabiliriz. 

Bugün küresel ve birbirine bağlı bir medeniyette yaşıyoruz. Ancak türümüzün çöküşünden sağ çıkabileceğine inanmak için nedenler var. Sustainability dergisinde yayınlanan bir araştırma, küresel bir toplumsal çöküşten kurtulma ve karmaşık yaşam tarzlarını sürdürme olasılığı en yüksek olan ülkeleri belirledi. Yeni Zelanda ve İrlanda da dahil olmak üzere beş ada ülkesi, nispeten soğuk sıcaklıkları, düşük hava değişkenliği ve onları iklim değişikliğine karşı daha dirençli kılan diğer faktörler sayesinde tarım yoluyla yaşanabilir kalabilecekleri için seçildi. 

Yeni Zelanda’nın düşük nüfus, büyük miktarda kaliteli tarım arazisi ve güvenilir, yerli enerji dahil olmak üzere diğer uygun koşullarda en iyiyi tutması bekleniyor. Dolayısıyla, iklim değişikliği küresel bir uygarlığın çöküşünü tetiklese bile insanlar en azından bazı bölgelerde muhtemelen devam edebilecekler. 

İklim Değişikliği, İnsanların Yok Oluşuna Neden Olabilir mi? 17
Ormanlık alanlar azalıyor.

Savaşı tetikleyebilir

Göz önünde bulundurulması gereken son senaryo, iklim kaynaklı çatışmalar. Kemp, gelecekte iklim değişikliği nedeniyle azalan kaynak kıtlığının potansiyel olarak insanlığı tehdit eden savaşlar için koşullar yaratabileceğini söylüyor.. 

‘’Su kaynakları kurudukça ve kıtlık daha da kötüleştikçe, bugünün genel yaşam koşulları çok daha kötüleştikçe, potansiyel nükleer savaş tehdidinin gelmesinden endişe etmek için nedenler var.’’

Başka bir deyişle, iklim değişikliği etkileri doğrudan insanların neslinin tükenmesine neden olmayabilir. Ancak milyarlarca değilse de yüz milyonlarca yaşamı ciddi şekilde tehlikeye atan olaylara yol açabilir. Science Advances dergisinde yayınlanan bir araştırma, sadece Hindistan ve Pakistan arasında, dünyanın nükleer silahlarının küçük bir kısmına sahip bir nükleer çatışmanın, yalnızca bu iki ülkede 50 milyon ila 125 milyon insanı öldürebileceğini gösteriyor. Nükleer savaş, yanan şehirlerin atmosferi dumanla doldurması, dünya çapında gıda üretimini tehdit etmesi ve potansiyel olarak kitlesel açlığa neden olması gibi sıcaklık düşüşleri de iklimi değiştirecektir. 

Sıradaki ne?

Tamamen yok olmaktan kaçınmak, iklim değişikliğinin umut ışığı gibi görünmese de, umut için sebep var. Uzmanlar, sera gazı emisyonlarında önemli kesintilerle en kötü senaryolardan kaçınmak için çok geç olmadığını söylüyor. 

Mann, ‘’Bu bize bağlı. Önümüzdeki on yılda karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltmazsak, halihazırda tehlikeli olan aşırı hava olaylarının daha kötüleşmesine sebep olabiliriz. Eriyen buzlar ve yükselen deniz seviyesi nedeniyle dünyanın dört bir yanındaki kıyı şeridinin sular altında kalmasına, sınırlı kaynaklar üzerinde daha fazla baskıya yol açmaya doğru gidiyoruz. Artan küresel nüfus, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle daha az gıda, su ve alan için rekabet ediyor. Şimdi cesurca hareket edersek, en kötü etkilerden kaçınabiliriz.’’ 


Live Science. 30 Ağustos 2021. 





Kaynak

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Loading…

0

Bu içerik hakkında sen ne düşünüyorsun?

72 Points
Upvote Downvote
Tekirdağ Valisi: Kaza sürücü hatasından kaynaklanıyor | Türkiye | DW 37

Tekirdağ Valisi: Kaza sürücü hatasından kaynaklanıyor | Türkiye | DW

Galatasaray'dan Fatih Terim'e doğum günü kutlaması 38

Galatasaray’dan Fatih Terim’e doğum günü kutlaması