in

Diktaya karşı savaşıp sonra nasıl diktatör olunur


İkinci sınıf aktör eskisi Ronald Reagan’ın politik vizyon sahibi olabileceği aklımızın ucundan geçmezdi. Nikaragua’da Anastasio Somoza’nın dikta rejimine son veren Sandinistaların lideri Daniel Ortega için “Sovyet güdümlü küçük diktatör” dediğinde halt etmişti.

Bir kere biz genç dış habercilerin hunhar bakış açısıyla 70’lerindeki ABD Başkanı Reagan ihtiyardı, Ortega ise devrim romantizmine dair duygularımızı ateşleyen fişek gibi genç bir gerilla.

Ortega, Reagan’a göre “Tehlikeli bir Marksist” idi.

Tehlikeli olduğu doğru çıktı ama Marksist değil, ideolojiden sıyrılıp giderek otoriterleşen bir lider olarak. Yıllar içinde dini bütün bir Katolik olduğunu bile keşfetti ve Reagan’ın küçük dediği diktatör şimdi 75’inde iyice serpilip diktatörün büyüğüne dönüştü; hatta muhalefete göre Somoza’laştı.

Diktaya karşı savaşıp sonra nasıl diktatör olunur 13

Daniel Ortega’nın 1984 hali…

Evet Nikaragua coğrafi ve fiziki olarak çok uzakta, yolu Türkiye’nin dış politikasıyla hiçbir noktada kesişmediği için ilgi dünyamızın çeperinde bile değil. Oysa 1980’lerde, ABD’nin arka bahçesindeki komünizmle didiştiği yıllarda Orta Amerika’daki gelişmeler dış haberciliğin merkezindeydi. Biraz kendi alemimizde yaşardık, gazetenin mutfağıyla çok da dünya görüşü bütünlüğünde çalıştığımız söylenemez.

-’te bir abimizin, El Salvador ve Honduras haberlerini de kastederek “Nikaragua sayfaları yapıyorsunuz” diye dalga geçtiğini hiç unutmam. O dönem ajanslardan toparladığımız haberlere mahreç koyardık; Honduras haberine başkent “Tegucigalpa” mesela. Genel Yayın Yönetmenimiz Çetin Emeç, sabah toplantısında “Bu Tegucigalpa da nesi?” diye Dış Haberler Servisi şefi Ahmet Altan’a çıkışmıştı. Toplantı dönüşü Ahmet, “Bundan böyle Honduras haberlerine Paris mahreci konulacak” demişti bize klasik sarkastik tavrıyla.

ABD’nin Nikaragua’daki Sandinista iktidarını bitirmek için sağcı karşı devrimci gerilla grubu Kontraları kurması ve Ulusal Güvenlik Konseyi’nden Yarbay Oliver North’un başrolü oynadığı Irangate skandalının patlamasıyla haberler birinci sayfada manşete çıkacak erginliğe erişti neyse ki…

Ambargo altındaki İran’a gizli silah satışından gelen paralarla Kontraların finanse edildiği ortaya çıkmıştı. Para illegal yollardan gitmişti, çünkü Kongre Kontraların fonlanmasına sınırlama getirmişti. ABD’de Irangate ile hesaplaşma Baba Bush’un başkanlığının son günlerinde sorumlu beş kişiyi affetmesiyle son buldu. Yarbay North’un üç yıl hapis cezası, yargının usul hataları nedeniyle zaten kaldırılmıştı, kahraman bile oldu.

Sovyetlerin Sandinistaları, ABD’nin ise Kontraları desteklediği soğuk savaşın en büyük vesayet savaşında çok kan aktı, on binler hayatını kaybetti. Ve 1990 seçimleri Ortega’nın yenilgisiyle sonuçlandı. Yeni Başkan Violeta Chamorro, Somoza döneminde öldürülen La Prensa gazetesinin sahibi Pedro Joaquin Chamorro’nun dul eşiydi. ABD eğitimli Violeta Chamorro önceleri Sandinistaları desteklemiş, ancak radikalleşme ve Sovyetler ile yapılan anlaşma üzerine hareketten kopmuştu.

Böylece savaş bitti, Kontralar dağıtıldı. ABD ambargoyu kaldırdı ve Nikaragua’nın rehabilitasyonu için beklenen miktarda olmasa da yüz milyonlarca dolar akıttı.

Chamorro’nun ardından Daniel Ortega üst üste aday olduğu iki seçimi kaybetti, 2006’da kazanmayı başardı. Dönüşümü de o tarih itibariyle başladı. Zaten seçim kampanyasında Amerikan karşıtı retoriği yumuşatarak Marksist söylemi terk etmiş, Katolik Kilisesi’nin sağcı otoritesiyle ittifak kurarak eşi Rosario Murillo ile dini törenle yeniden evlenmişti. Bir kutsal çift imajı şekilleniyordu…

KARISINI BAŞKAN YARDIMCISI YAPTI

Şimdi üçüncü dönem başkanlığında, 1979’daki devrimci Ortega’dan eser yok. Zaman içinde birlikte mücadele verdiği Sandinist yoldaşları birer birer çevresinden uzaklaştırarak ülkeyi aile şirketine çeviren, karısını başkan yardımcısı ilan edip giderek zenginleşen, başta medya ve enerji olmak üzere stratejik sektörlerde sermayeyi ele geçiren, yargıyı tamamen kontrolü altına alıp devlet kurumlarına sadık adamlarını yerleştiren bir otoriter lidere dönüştü. 1960’larda devrimci hareket olarak ortaya çıkan Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi de (FSLN) artık bir devlet partisi; öyle ki Kosta Rika sınırında Nikaragua bayrağı yerine kırmızı-siyah parti bayrağı dalgalanıyor.

Diktaya karşı savaşıp sonra nasıl diktatör olunur 14

Rosario Murillo ve Daniel Ortega; ülkeyi karı-koca birlikte yönetiyorlar

Ortega rejimi nezdinde her türlü muhalif hareket, ABD güdümlü darbeci potansiyel taşıyor. Bir nevi Kontra paranoyası yaşıyor. Üç yıl önce Ortega’nın istifası talebiyle sokağa dökülen halk kitleleri de aynı kategoriye giriyor, sosyal güvenlik sistemindeki kesintiler üzerine başlayıp yayılarak aylar süren protesto gösterileri orantısız güçle kanlı şekilde bastırılıyor; 325 ölü, 2 bini aşkın yaralı. Gazeteciler dahil yüzlerce kişi tutuklanıyor, işkenceye uğruyor ya da kayboluyor, binlercesi Kosta Rika’ya kaçıyor.

MINTIKA TEMİZLİĞİ, ESKİ YOLDAŞLAR DAHİL

Geçen 19 Temmuz’da devrimin 42’nci yıldönümü kutlandı ama ne kutlama; Somoza diktasından ayrımsız bir baskı rejimi altında sözde demokratik seçimlere gidilirken kutlanıyor. Bir zamanlar devrim kahramanı olan eski yoldaşlar tutuklanarak kutlanıyor.

Yargı Ortega’nın güdümünde olduğu için önceki seçimler de şaibeliydi, 2016’da Yüksek Mahkeme muhalefetin en güçlü adayına seçim yasağı getirmişti. Mecliste iktidarın sandalye matematiğine uygun anayasa değişikliği de yapılmıştı.

Şimdi 7 Kasım’daki başkanlık seçimi öncesinde aday olma cüreti gösterenler doğrudan hapse atılıyor. Bunun zemini geçen yıl aralık ayında çıkarılan bir yasayla döşendi. Esasen muhalefet adaylarına seçim yasağı anlamına gelen bu yasa Ortega’ya herhangi bir vatandaşı “terörist, darbeci veya vatan haini” ilan etme yetkisi tanıyordu. Bu damgayı yiyenler seçme ve seçilme hakkını kaybediyordu.

Haziran ayı itibariyle seçim yolunda mıntıka temizliği başladı. Beşi potansiyel başkan adayı, geri kalanlar muhalefetten siyasetçiler, gazeteci ve iş insanları olmak üzere 21 kişi tutuklandı. Eleştirel sesler susturuluyordu.

Muhalefin en favori adayı eski Başkan Violeta Chamorro’nun kızı Christiana Chamorro’ydu. Aday bolluğunda halkın en yakından tanıdığı simaydı, anketler seçimi kazanabileceğini gösteriyordu. Hedefteki ilk isim de o oldu. Polis baskınında telefon, tablet ve bilgisayarına el konulup ev hapsine alındı, dış dünyayla bağlantısı kesildi. Chamorro’ya kara para aklama suçu biçildi.

Diktaya karşı savaşıp sonra nasıl diktatör olunur 15

Christiana Chamorro başkan adayı olacaktı, şimdi ev hapsinde

Ardından Christiana Chamorro’nun kuzeni Juan Sebastian Chamorro dahil beş potansiyel aday daha tutuklandı. Kontra saflarından muhafazakar ittifakta yer alan Noel Vidaurre, baskına uğrayan yedinci aday oldu. Geçen hafta evinde polis gözetimine alındı. Ülke egemenliğine zarar vermekle suçlanıyordu.

ASLINDA KİM HAİN?

Adayların 2 Ağustos’ta seçim kuruluna resmi başvuru yapması gerekiyor. Şimdilik Ortega’nın yolundan çekilmiş görünüyorlar. Ancak tutuklama furyasında asıl büyük şok Ortega ile birlikte Somoza’ya karşı mücadele eden devrimcilerin tutuklanması oldu.

Eski gerilla kumandanlarından 65 yaşındaki Dora Maria Tellez, Ortega’yla yollarını ayırarak Sandinista Yenilenme Hareketi’ni kurmuştu, tutuklandı. Tellez ilk Sandinista hükümetinde sağlık bakanıydı. Yine eski Sandinista gerillalarından General Hugo Torres ve Unamos hareketinin lideri Victor Hugo Tinoco da tutuklandı. Tinoco eski Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Nikaragua’nın eski BM büyükelçisiydi.

Diktaya karşı savaşıp sonra nasıl diktatör olunur 16

Devrim kahramanlarından kumandan Dora Maria Tellez tutuklandı

Tellez ve Torres, 1978 yılında Milli Saray’a baskın yaparak rehin aldıkları milletvekilleri karşılığında hapisteki arkadaşlarını serbest bıraktıran 25 kişilik gerilla grubuna komuta etmişti. Kurtardıkları arkadaşları arasında Ortega da vardı.

General Torres evinde gözaltına alınırken çektiği videoda şöyle diyordu: “Ortega’yı hapisten çıkarmak için hayatımı tehlikeye atmıştım. Ama hayatta bazı şeyler böyle değişiyor işte. Bazıları, bir zamanlar temsil ettikleri ilkeleri bugün ayaklarıyla çiğniyorlar.”



Kaynak

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Loading…

0

Bu içerik hakkında sen ne düşünüyorsun?

102 Points
Upvote Downvote
Ultra zenginlerin yüzde kaçı Bitcoin'e yatırım yapıyor? 36

Ultra zenginlerin yüzde kaçı Bitcoin’e yatırım yapıyor?

Tonlama Nedir, Tdk Sözlük Anlamı Ne Demek? Tonlama Çeşitleri Ve Özellikleri... 37

Tonlama Nedir, Tdk Sözlük Anlamı Ne Demek? Tonlama Çeşitleri Ve Özellikleri…