in

Cam Kanatlı Kelebekler Nasıl Şeffaf Kanatlar İle Evrimleştiler?





Yazar Maria Temming



Göktuğ Kaçıra

Uyarlayan
Göktuğ Kaçıra



Pedram Türkoğlu

Editör
Pedram Türkoğlu

Yayınlanma Tarihi: 23 Temmuz 2021 19:36
Güncellenme Tarihi: 23 Temmuz 2021 19:36″ data-html=”true”>




Okunma Süresi” data-html=”true”>

3 dakika

Bu içeriğin okunma sayısı verileri Google Analytics ve Яндекс.Метрика (Yandex Metrica) tarafından sağlanmaktadır. Bu istatistik her 3 saatte bir hesaplanır.” data-html=”true”>



279

Okunma Sayısı

Sizlere daha önce kelebeklerin kanatlarındaki renklerden şuradaki yazımızda bahsetmiştik. Ancak bu sefer daha özel kanatlara göz atacağız; şeffaf kanatlar. Bu özel kanatlara sahip kelebekler Ithomiini (ithomiine) oymağı (taksonomide tribe) altında sınıflandırılıyor. Bazı taksonomistler tarafından, Ithomiinae olarak bir alt ailesinde sınıflandırılmaları gerektiği önerilen bu kelebekler Orta Amerika’nın yağmur ormanlarında yaşıyorlar.

Kelebeklerin kanatları ve böceklerin diğer birçok dokusu, birbirine geçen küçük pullarla kaplı kitin adı verilen ince, zarlı bir doğal polimer tabakasından oluşur. Saydam kanatlı kelebekler ise ışığı bu pullar etrafında hareket ettirmenin, daha az yansıtmanın, dikey olarak döndürmenin veya onlardan direkt olarak kurtulmanın yollarını bulmuşlar gibi gözüküyor. Elbette burada, kendi istekleri ile bilinçli bir yol bulmaktan ziyade avantajlı olanların genlerini aktarabildiği doğal seçilim filtresinden bahsediyoruz. Şeffaflık (transparanlık) gibi bir özel güce sahip olmak doğada oldukça sıra dışı bir kamuflaj anlamına geliyor.

Kanada, Hamilton’daki McMaster Üniversitesi’nden biyolog James Barnett, şeffaflığın kamuflajın doruk noktası olduğunu söylüyor:

Şeffaf hayvanlar herhangi bir arka plana anında karışabilir. Yapması gerçekten zor. Işığın saçılmasını veya yansımasını en aza indirmek için tüm vücudunuzu değiştirmelisiniz.

Greta oto türünün kanatlarındaki siyah ve şeffaf alanlar
Greta oto türünün kanatlarındaki siyah ve şeffaf alanlar
PBS

Bu Orta Amerika kelebeklerinin kanatlarının yapısını anlamak isteyen Kaliforniya Üniversitesi’nden biyolog Aaron Pomerantz ve ekibi incelemelere koyuldu. Buldukları şaşırtıcıydı. Pomerantz ve meslektaşları, konfokal ve elektron mikroskoplarını kullanarak Greta oto türünün kanatlarının siyah kenarlarının yoğun bir şekilde düz, yaprak benzeri pullarla dolu olduğunu buldular. Ancak şeffaf alanlar, birbirinden daha uzak aralıklı dar, kıl benzeri pullarla kaplıydı. Sonuç olarak, siyah bölgelerde alttaki şeffaf kanat zarının sadece yaklaşık %2’si görülebiliyordu, ancak kıllı alanlarda alttaki şeffaf zarın %80’i gözüküyordu bu da transparanlığı sağlıyordu.

Greta oto’nun pulları resmen kıl benzeri yapılara dönmüştü ve bu alttaki şeffaf zarı ortaya çıkarıyordu. Bu kelebekler ayrıca kanatlarında daha az pul üretiyordu, bu da tabii ki daha çok şeffaf doku anlamına gelmekteydi. Ek olarak, kanatlardaki mumsu kaplama, havadan daha yoğun olduğu için kanatlardan geçen ışığı yavaşlatıyordu. Geçirgenlikteki bu azalma, pullara çarpan ışığın etkisini yumuşatıp ve parlamayı daha da azaltıyordu. Araştırmacılar, cam kanatlı kelebek kanatlarının şeffaf bölgelerinin ışığın sadece %2’sini yansıttığını buldular. Mumsu tabakanın sıyrılması, kanatların normalde olduğundan yaklaşık 2,5 kat daha fazla ışık yansıtmasına neden oluyordu.

Saydam kanatlı kelebeklerin kanatlarının şeffaf ve opak bölgeleri arasındaki sınır (en sol). Saydam bölge pulları orta resimde gösterilen kıl benzeri yapılara değişmiştir. Siyah(opak) bölge, üst üste binen pullar içerir (en sağ).
Saydam kanatlı kelebeklerin kanatlarının şeffaf ve opak bölgeleri arasındaki sınır (en sol). Saydam bölge pulları orta resimde gösterilen kıl benzeri yapılara değişmiştir. Siyah(opak) bölge, üst üste binen pullar içerir (en sağ).
Science News

Madem daha az pul alanı daha çok şeffaflık demekti, bu kelebekler neden sadece tüm pullardan kurtulup tamamen transparan kanatlara sahip olmadılar? İşler pek de öyle yürümüyor, Woods Hole, Massachusetts’teki Deniz Biyolojisi Laboratuvarı’nda biyolog olan Nipam Patel bunu şöyle açıklıyor:

En basit çözümün herhangi bir pul olmaması olacağını düşünürdünüz. Ancak kelebeklerin kanatlarının şeffaf kısımlarında en azından bazı pullara ihtiyacı vardır: Su itici pullar, yağmur yağdığında kanatların birbirine yapışmasını önlemeye yardımcı oluyor.

Araştırmaların sonuçları bu kelebeklerin avcılardan nasıl saklandığını anlamamıza yardım etmekle kalmayıp, kamera lensleri, güneş panelleri ve diğer yansıma kullanan cihazlarda gelişmelerin önünü açması bekleniyor.



Kaynak

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Loading…

0

Bu içerik hakkında sen ne düşünüyorsun?

102 Points
Upvote Downvote
FED faiz kararı ne zaman açıklanacak? FED toplantısı ne zaman, saat kaçta? FED Başkanı Powell açıklaması... 30

FED faiz kararı ne zaman açıklanacak? FED toplantısı ne zaman, saat kaçta? FED Başkanı Powell açıklaması…

Instagram Keşfet sekmesinde bazı değişikliklere gidiyor 31

Instagram Keşfet sekmesinde bazı değişikliklere gidiyor